Fundacja Dzieciom Pomagaj - logoCentrum Edukacyjno-Rehabilitacyjne Tęcza - logo
Artykuł fizjoterapeutki mgr Marty Jaskuły.
Ortezy AFO, DAFO, GRAFO – czym się różnią i jakie mają zastosowanie?

Z definicji orteza to techniczna konstrukcja podporowa wykorzystująca zasady mechaniki klasycznej, stosowana w celach leczniczych lub profilaktycznych, w szczególności u osób z chorobami narządu ruchu. Orteza może pełnić jedną lub kilka funkcji. Wśród nich wyróżniamy funkcje: stabilizującą, unieruchamiającą, odciążającą, korekcyjną i ochronną. Nazwy ortez tworzone są od pierwszych liter nazw stawów, które te ortezy obejmują, np. AFO (ankle-foot-orthosis).

Ortezy AFO, DAFO i GRAFO, to ortezy stopowo-goleniowe, stworzono aby ułatwić chodzenie dzieciom z MPD. Ich nazwy określają anatomiczne miejsce działania ortezy, a nie określony typ ortezy. Jest wiele typów i konstrukcji takich ortez. Dopasowuje się je do indywidualnych potrzeb terapeutycznych. Mechanizm ich działania polega na dążeniu do ustawienia stopy pod kątem prostym, co wpływaniu na prostowanie stawów kolanowego i biodrowego.

Noszenie ortezy wpływa na:
• utrzymywanie prawidłowej długości mięśni
• zapobieganie przykurczom stawowym
• korygowanie ustawienia stopy, stawu skokowego i podudzia (lepsza liniowość)
• poprawę funkcji stania i chodu.
Bardzo trudno jest przy pomocy ortez kontrolować deformacje dynamiczne. Dlatego często najpierw koryguje się je operacyjnie, a dopiero później stosuje odpowiednia ortezę. W tym przypadku zadaniem ortezy jest zabezpieczenie przed nawrotem zniekształcenia, gdyż po operacji nadal pozostaje zaburzony bilans mięśniowy.

Typy ortez:

SAFO ( solid AFO ) tzw. sztywne. Obejmuje całą stopę wraz z stawem skokowym sięgając poniżej stawu kolanowego. Blokuje ruchomość stawu skokowego, ogranicza wyprost i zgięcie podeszwowe. Staw skokowy ustawiony jest w pozycji neutralnej. SAFO zapewnia stabilizację w czasie chodu w momencie podporu oraz przeciwdziała opadaniu stopy podczas fazy przenoszenia.

DAFO ( dynamic AFO ) – dynamiczne Afo, nie obejmuje w ogóle podudzia w przeciwieństwie do SAFO, stabilizuje w płaszczyźnie czołowej staw skokowy, umożliwia zgięcie i wyprost w stawie skokowym górnym. Mocno obejmuje i stabilizuje staw skokowy dolny, sięga do końca palców stopy.

GRAFO ( Ground Reaction Force AFO ) , orteza wykorzystująca siły reakacji podłoża, z tzw. przednim podparciem. Z przodu wbudowane jest podparcie na guzowatości piszczeli, które ułatwia wyprost stawu kolanowego. Przeciwwskazaniem do stosowania tego typu ortezy jest przykurcz w stawie kolanowym powyżej 15 stopni. Dzieci z takim ograniczeniem nie będą tolerować GRAFO.

Ortezy można modefikować według indywidualnych potrzeb danego dziecka. W tym celu stosuje się dodatkowe utwardzenia, różnego typu zapięcia, paski lub sznurowadła, a także podkładki pod palce, do stabilizacji guza piętowego lub do podporu łuków stopy. Okres użytkowania ortezy wynosi u starszych dzieci około 1-1,5 roku. U młodszych i niemowląt, ze względu na bardziej dynamiczny wzrost, jest to ok. 6-9 miesięcy.

Jak zakładać i nosić ortezę?
1) pod ortezę powinno się zakładać bawełniane podkolanówki lub rastopy, aby zminimalizować powstawanie otarć
2) w przypadku ortez na obie stopy - upewnij się, która jest na prawą, a która na lewą nogę
3) podczas zakładania ortez kolano powinno być zgięte do kąta prostego
4) upewnij się, że pięta znajduje się w odpowiednim miejscu - możesz w tym celu delikatnie unieść palce
5) najpierw mocno zapnij pasek na kostkę, a następnie na łydkę
6) upewnij się, że wszystkie paski są dobrze zapięte
7) na końcu załóż odpowiedni but

Przykładowe zastosowanie ortez:
https://www.youtube.com/watch?v=PB2EHZzMBl4
https://www.youtube.com/watch?v=_EXBUXWfo90
https://www.youtube.com/watch?v=zHYOn0eRO_Q
https://www.youtube.com/watch?v=Wt0EPV6U4oA

Bibliografia:
“Rehabilitacja w pediatrii” 6/2018, “Zastosowanie ortez skokowo-goleniowych w zaburzeniach chodu dzieci z
postacią spastyczną mózgowego porażenia”, P. Wojciechowska, A. Starz
https://www.reh4mat.com/en/
www.ortoconcept.pl
https://mpdorto.wordpress.com/
https://www.relax-med.pl/
https://ortopes.pl/ortezy-dla-dzieci/
https://www.orthoprint.pl/
http://www.vigo-ortho.pl/

Aktualności

środa 13 października 2021CER Tęcza
Kochani dzień drugi Jesiennej Zielonej Szkoły😊🤗❤️kolejne atrakcje, piękny Kraków oraz wiele emocji i... Więcej »