Fundacja Dzieciom Pomagaj - logoCentrum Edukacyjno-Rehabilitacyjne Tęcza - logo
Artykuł przygotowany przez oligofrenopedagog mgr Annę Pardelę


Głęboka niepełnosprawność intelektualna, a rozwój emocjonalno- społeczny i motoryczny.
Temat rozwoju emocjonalno-społecznego osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną wydaje się być często pomijany w literaturze. Trzeba jednak pamiętać, że osoby z głęboką niepełnosprawnością intelektualną mają taką samą potrzebę kontaktu emocjonalnego z drugim człowiekiem, jak osoby w normie intelektualnej. Osoby z głęboką niepełnosprawnością intelektualną są zdolne do reakcji emocjonalnej na najprostsze rodzaje bodźców, takie jak na przykład: bodźce o nieoczekiwanie dużym natężeniu, niespodziewane bodźce w nowym otoczeniu, dotychczas niedoświadczane bodźce pojawiające się w bezpośredniej bliskości, ból nieustępujący po próbach jego eliminacji, nagła utrata równowagi. Możliwe jest wtedy wystąpienie tzw. zespołu ożywienia. Obserwuje się go u noworodków w wieku od 1,5 do 6 miesięcy i obejmuje on bezruch, uśmiech, wokalizację i pobudzenie ruchowe jako reakcja na bodziec wzrokowy. U niektórych dzieci z głęboką niepełnosprawnością intelektualną zespół ożywienia nie występuje wcale lub pojawia się z opóźnieniem i często ma bardzo ubogą formę. Rozwój społeczny jest również zaburzony. Osoby te rozumieją tylko proste, często powtarzające się sytuacje społeczne, w których biorą udział nie więcej niż dwie osoby, najczęściej jedną z tych osób są one same. Osoby te mają jednak ograniczoną samodzielność lub jej całkowity brak, co znacząco wpływa negatywnie na ich funkcjonowanie społeczne. W warunkach deficytu samodzielności ważne jest, aby osoba z głęboką niepełnosprawnością intelektualną otrzymała wsparcie, aby umożliwić jej elementarne funkcjonowanie w społeczeństwie. Istotne jest poczucie bezpieczeństwa, kontaktu oraz schematyczność sytuacji społecznych.
W rozwoju motorycznym osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną można zauważyć duże zróżnicowanie w zakresie umiejętności motorycznych.
Stan neurorozwojowy dziecka z głębokim upośledzeniem umysłowym w trzecim miesiącu życia cechuje się trudnością w wywołaniu reakcji emocjonalnych, nadwrażliwością na bodźce, brakiem umiejętności utrzymania głowy w ustawieniu przeciwgrawitacyjnym, ograniczeniem kątów odwodzenia ud i wyprostu w stawach kolanowych przy współistniejącej hipertonii mięśniowej lub nadmiernym zakresem ruchów w tych stawach przy współistniejącej hipotonii mięśniowej (Dobrzańska A., Ryżko J. Pediatria. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004).
W szóstym miesiącu życia dziecko z zaburzonym stanem neurorozwojowym w przebiegu głębokiego upośledzenia umysłowego cechuje się małą ruchliwością lub obecnością ruchów nieprawidłowych (np. drżenia, asynergia), brakiem reakcji chwytania, ubóstwem reakcji emocjonalnych, obniżonym napięciem mięśniowym na osi głowa−tułów (Dobrzańska A., Ryżko J. Pediatria. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004.)

Dziecko z głębokim upośledzeniem umysłowym w dziewiątym miesiącu życia:
 nie umie chwytać przedmiotów, często zaciska ręce w pięść,
 nie umie odróżnić osób, które zna od tych, których nigdy wcześniej nie widziało,
 siedzi niepewnie lub nie umie siedzieć,
 nie prezentuje reakcji spadochronowej (Dobrzańska A., Ryżko J. Pediatria. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004.).
W dwunastym miesiącu życia dziecko z głębokim upośledzeniem umysłowym bawi się w sposób stereotypowy, nie chodzi, ani nie raczkuje, ma przetrwałe odruchy toniczne, nie interesuje się swoim otoczeniem. Natomiast w osiemnastym miesiącu życia dziecko to nie rozumie otrzymywanych poleceń, ma słabo rozwiniętą motorykę małą ręki i nie obserwuje się u niego synergizmu między kończynami górnymi i dolnymi (Dobrzańska A., Ryżko J. Pediatria. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004).
Głęboka niepełnosprawność intelektualna prowadzi do zaburzeń w wielu sferach funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością. Konieczne jest więc, by środowisko, w którym przebywają osoby niepełnosprawne było dostosowane do ich potrzeb i służyło poprawie jakości ich życia.
Pamiętajmy o sprawianiu radości naszym najbliższym !!! 
https://youtu.be/FGkNa0mKbTU
https://youtu.be/4oRtDbrvk6Q
https://youtu.be/yX1i8ArS_zU
Opracowała: mgr Anna Pardela
Bibliografia:
Dobrzańska A., Ryżko J. Pediatria. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004
https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/view/40895/32070

Aktualności

czwartek 12 maja 2022CER Tęcza
W naszym Ośrodku co tydzień odbywają się zajęcia z hipoterapii. 🐴🐴 Jest to jedna z wielu metod rehab... Więcej »