Fundacja Dzieciom Pomagaj - logoCentrum Edukacyjno-Rehabilitacyjne Tęcza - logo
„Pedagodzy dla rodziców”

Dziś zachęcamy do zapoznania się z materiałem opracowanym przez Annę Pardelę - nauczyciela oligofrenopedagoga.

Metody pracy z dzieckiem z niepełnosprawnością w stopniu głębokim i ich założenia.

W literaturze przedmiotu możemy spotkać różne podziały metod pracy z dzieckiem z niepełnosprawnością w stopniu głębokim.
„Z punktu widzenia celu, jakiemu mają służyć, można wyróżnić trzy zasadnicze ich grupy:
-metody nakierowane na ogólne stymulowanie rozwoju dziecka, motywujące do aktywności i twórczości,
-metody terapii zaburzeń rozwoju i zachowania,
-metody usprawniania i nauczania konkretnych umiejętności, nabywania kompetencji w poszczególnych sferach funkcjonowania” (Lausch Żak J.: Dzieci głębiej... cyt. wyd., s.287.)
Do dwóch pierwszych zaliczyć można np.: Niedyrektywną Terapię Zabawową V. Axline, metodę F.Affolter, metoda „Dwuczłowieka” S. Kowalika, hipoterapia, muzykoterapia. Są one uzupełnieniem tradycyjnych metod o charakterze behawioralnym, które należą do trzeciej grupy. Należy pamiętać, że te ostanie wymagają wielu powtórzeń, systematyczności i konsekwencji, aby przyniosły pożądane efekty oraz wymagają odpowiedniego wzmacniania i niwelowania niepożądanych zachowań.
Najlepiej jednak w pracy z dziećmi stosować przede wszystkim wzmocnienia pozytywne, które są uzależnione od ich osobistych preferencji.
Innym podziałem metod pracy z dzieckiem z głęboką niepełnosprawnością jest wyodrębnienie metod, które są oparte o kontakt z ciałem. Zaliczamy do nich między innymi: zabawy paluszkowe, baraszkowanie, Programy Aktywności: Świadomość Ciała, Kontakt i Komunikacja M.Ch. Knillów, Program dotyk i komunikacja Ch. Knilla, Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne. Zaletą wyżej wymienionych metod jest naturalność.
Głównymi metodami stosowanymi w pracy z dzieckiem z głęboką niepełnosprawnością są metody oparte na stymulacji polisensorycznej uaktywniającej i pobudzającej wszystkie zmysły. Stymulacja oznacza zewnętrzne oddziaływania, które mają na celu przyspieszyć i pobudzić rozwój dziecka. Doskonalenie to również polega na stwarzaniu sytuacji i zachęcaniu do działań prowadzących do samorealizacji.
Przede wszystkim należy pamiętać, że wychowanie i nauczanie dzieci z głęboką niepełnosprawnością odbywa się poprzez dobór odpowiednich metod. Metody te można podzielić na sensomotoryczne i sensoryczne. Podstawą oddziaływań metod sensoryczno-motorycznych na dziecko niepełnosprawne w stopniu głębokim, jest doświadczanie przez niego ruchu i ciała. Są one oparte o kontakt z ciałem, zarówno samego dziecka jak i partnera.
Dzieci z głęboką niepełnosprawnością są zdolne do sygnalizowania i odbioru bodźców z otoczenia. Przed przystąpieniem do wyboru określonego postępowania ważne jest zatem określenie: -zdolności przystosowania się dziecka do stymulacji zewnętrznej (z uwzględnieniem tolerancji na niewygodę, zdolności do ochrony siebie przed zakłócającymi bodźcami oraz umiejętności wyłączania własnych reakcji na bodźce negatywne),
-zdolności do zmiany źródeł wzmocnienia wewnętrznego i zewnętrznego,
-zdolności do wewnętrznej samoregulacji, dotyczącej kontrolowania własnego stanu pobudzenia, wzorca przebiegu cyklicznych funkcji biologicznych, np.: jedzenia, spania itp. i jego przewidywalności,
-wrażliwości na rytmy różnych zachowań opiekunów,
-zdolności do skoordynowania behawioralnych cykli oddziaływań i uwagi z cyklami partnera interakcji.
Wśród omawianej grupy są osoby, które nie są w stanie wykonać żadnego kontrolowanego przez siebie ruchu jakąkolwiek częścią ciała: ręką, głową, nogą a nawet językiem. Nie oznacza to jednak, że takie osoby są pozbawione jakichkolwiek możliwości. Każdym żywym organizmem kierują odruchy wrodzone, które tworzą złożony, podstawowy system podtrzymujący życie. Wraz z odruchami charakterystycznymi dla wieku niemowlęcego i wczesnodziecięcego, są podstawą pracy z dzieckiem głęboko upośledzonym (najbardziej znane odruchy zostały przedstawione w tabeli w książce J.Kielina: Rozwój daje radość..op.cit.s.50-51. R.Ossowski wyróżnia 5 podstawowych odruchów bezwarunkowych: orientacyjne, lokacyjne, pokarmowo-trawienne, obronne, płciowe. Szersza charakterystykę można również znaleźć w pozycjach: Szewczuk W.: Psychologia w służbie zdrowia. Warszawa 1982; Walsh K.: Neuropsychologia kliniczna. Warszawa 1998.) Opierając pracę na odruchach wrodzonych należy pamiętać, aby rytm pracy rodzica - terapeuty-nauczyciela był dostosowany do rytmu aktywności dziecka. Jest to szczególnie ważne w początkowym etapie pracy, która głównie będzie polegać na podtrzymywaniu i wywoływaniu odruchów bezwarunkowych. Ogromnie zachęcam do zapoznania się z pracą doktorską Pani Sylwii Wrony (https://sbc.org.pl/Content/12046/doktorat2924.pdf ) , która bardzo szczegółowo opisała w swojej pracy, metody pracy
z dziećmi z głęboką niepełnosprawnością.

Aktualności

poniedziałek 27 września 2021CER Tęcza
Nawiązywanie relacji i stymulacja wzrokowa czyli praca i zabawa na zajęciach z Michałem 🤩 Więcej »