Fundacja Dzieciom Pomagaj - logoCentrum Edukacyjno-Rehabilitacyjne Tęcza - logo
WSKAZÓWKI DLA RODZICÓW MAŁYCH DZIECI MAJĄCE NA CELU ROZWIJANIE UMIEJĘTNOŚCI KOMUNIKACYJNYCH

1. Wykonywać ćwiczenia i zabawy o charakterze logopedycznym. Ćwiczenia i zabawy przyniosą oczekiwane efekty, jeżeli będą wykonywane systematycznie i przy wykorzystaniu dobrego samopoczucia dziecka. Powinny być krótkie, jednak dość często powtarzane. Warto także pamiętać o ich różnicowaniu pod względem formy (ćwiczenia, zabawy, logorytmika).
2. Stymulować mowę dziecka poprzez: jak najczęstsze mówienie do dziecka w sposób prawidłowy i staranny, z unikaniem- wszelkich spieszczeń. Wykazywać zainteresowania wszelkimi wypowiedziami dziecka oraz zachęcać je do wypowiedzi.
3. Wykonywać z dzieckiem ćwiczenia usprawniające pracę narządów artykulacyjnych oparte o zabawy fonacyjne i artykulacyjne. Na przykłady: kotek mruczy – mmmmm, ziewa (naśladowanie ziewania), wąż syczy – sssssss, pszczoła bzyczy – bzz bzz, straż pożarna jedzie – eee, ooo, eee, ooo, (z przesadną artykulacją samogłosek – wargi rozciągają się, a następnie ściągają), samolot leci – uuuuu (dzióbek z warg) i ląduje iiiiiiiiii (szeroki uśmiech), parskanie jak konik, następnie kląskanie językiem, cmokanie, pociąg jedzie – fu fu fu (górne zęby dotykają dolnej wargi).
4. Naśladować odgłosy otoczenia: szum wiatru, odkurzacza, odgłosy wydawane przez zwierzęta (np. be be, mu mu, pi pi), warkot silnika samochodu, alarm przejeżdżającej straży pożarnej, zasłyszaną melodię (można ją odtworzyć śpiewając lalala) itp. Wyrażenia dźwiękonaśladowcze są bardzo ważnym etapem w rozwoju mowy. W trakcie ich wypowiadania dziecko utrwala sobie głoski oraz uczy się łączyć sylaby, np. be be, pa pa.
5. Jeśli dziecko ma trudności z wyrażeniami dźwiękonaśladowczymi – należy zacząć od tych, które zbudowane są z samogłosek (aaaa, iiiiii, uuuuu, ooooo). Można nimi nazwać emocje, odgłosy zwierzątek i otoczenia. Później przejść do wyrażeń zawierających spółgłoski, które pojawiają się w mowie dziecka najwcześniej – p, b, m (pa, ba, ma). Z czasem można zacząć łączyć sylaby (pa pa, mama).
6. Kiedy dziecko nazywa jakiś przedmiot „po swojemu” lub komunikuje się niewerbalnie (przy pomocy gestu) – należy nazwać głośno przedmiot lub czynność, o którą mu chodzi.
7. Uczyć dziecko koncentrowania wzroku na rozmówcy. Należy patrzeć na dziecko kiedy mówi się do niego oraz kiedy oczekujmy od niego odpowiedzi.
8. Wskazane jak najczęstsze pokazywanie dziecku różnych przedmiotów i nazywanie ich. Powinny to być przedmioty codziennego użytku, z którymi dziecko często ma kontakt, np. zabawki, jedzenie, ubrania.
9. Warto poświęcić choćby 15-30 min dziennie na przeczytanie dziecku bajeczki. To nie tylko rozwija wyobraźnię, lecz także poszerza zasób słownictwa, uczy koncentracji uwagi i daje dziecku poczucie bliskości. Ponadto, oglądać wspólnie z dzieckiem obrazki, przy jednoczesnym opowiadaniu co się na nich znajduje, wskazywanie na różne przedmioty, opisywanie i nazywanie ich. Należy prowokować także dziecko do mówienia poprzez proste pytania: Gdzie jest miś? Kto to? Jaki ma kolor? Jest smutny, czy wesoły? Mały czy duży? itp. Jeśli dziecko nie zna odpowiedzi, można mu podpowiedzieć i nazwać przedmiot lub czynność. Nigdy jednak nie należy od razu odpowiadać za dziecko. Trzeba dać mu szansę, aby się zastanowiło i spokojnie odpowiedziało.
10. Zachęcać dziecko do udziału w codziennych czynnościach. Opowiadać o tym, co robią domownicy w danym momencie np. Mama je jabłko. Jabłko jest czerwone i słodkie. Zobacz. Teraz założymy sweter. Sweter jest zielony i miękki. Ma guziki. To jest dom. Dom jest duży. Ma okna. Umyj zęby. Gdzie masz zęby? Pokaż. Ważne żeby zdania nie były zbyt skomplikowane, a słownictwo bliskie dziecku.
11. Jak najczęściej starać się nazywać emocje, szczególnie podczas czytania, oglądania obrazków, czy sytuacji z życia codziennego np. Mama jest wesoła. Śmieje się. Dziewczynka jest smutna. Płacze.
12. Wzmacniać osiągnięcia dziecka poprzez pochwałę oraz powtórzenie wypowiedzianego przez nie słowa.
13. Włączać zabawy rytmiczno-ruchowe, np.: rodzic wystukuje rytm (na tamburynie, bębenku, klaszcząc w dłonie). Dziecko porusza się zgodnie z rytmem. Głośne i wolne stukanie (idzie niedźwiedź) – dziecko idzie powoli, mocno stawiając nóżki na podłodze; cichsze, ale szybkie stukanie – dziecko porusza się lekko i szybko (idzie mały miś). Śpiewanie piosenki i jednoczesne pokazywanie: Głowa – ramiona – kolana – pięty. Głowa – ramiona – kolana – pięty. Głowa – ramiona – kolana – pięty. Oczy – uszy – usta – nos. Piosenki, wierszyki i wyliczanki rymują się, a dzięki swej melodyjności są łatwe do przyswojenia. Warto zacząć od krótkich, nawet dwuwersowych form, by z czasem przechodzić do dłuższych.
14. Zachęcać do częstego rysowania. Wskazane komentowanie bieżącej pracy dziecka, zwracanie uwagi na to co obecnie dziecko robi, opowiadać mu o tym co widać na tworzonym obrazku.
15. W rozmowie z dzieckiem należy kontrolować czy rozumie ono co się do niego mówi oraz czy rozumie polecenia. Polecenia powinny być proste i dotyczyć czynności lub przedmiotów, które są dziecku bliskie, np. Daj misia. (Kiedy o to prosimy nie wskazujemy palcem na misia!). Pokaż oko. Przynieś buty. Połóż piłkę na krześle.
16. Nie wyręczać dziecka w mówieniu. Nie przerywać mu. Jeśli ma trudność z wypowiedzeniem wyrazu, należy pozwolić mu spokojnie dokończyć, po czym można powiedzieć ten wyraz jeszcze raz – poprawnie.
17. Ważne, aby dziecko miało kontakt z innymi dziećmi i dorosłymi – to wzmocni w nim potrzebę komunikowania się.
18. Nie wymagać od dziecka, aby wymawiało głoski, na które rozwojowo nie jest jeszcze gotowe.

Małgorzata Zduńczyk- psycholog

Aktualności

środa 15 września 2021CER Tęcza
Cudowny czas, wspaniałe towarzystwo 😃 Grupa niebieska i różowa łapie ostatnie promienie letniego sł... Więcej »